Torenkogel, torenbol, torenknop

Deel van de bekroning bovenop een torenspits of dakruiter van een kerkgebouw, kasteel, raadhuis enz. Meestal is de torenkogel een bol- of pijnappelvormige of ellipsoïde holle metalen knop, vertikaal doorboord door een (smeedijzeren) stang die een kruis, haan, windvaan of andere versiering draagt. De bol is meestal van koper of blik, dat verguld of verzinkt (en geverfd) wordt om korrosie tegen te gaan. Ze wordt gemaakt door een koper­slager of smid.

In sommige kogels heeft men een koker met stichtings- en bouwdokumenten, krantenknipsels, munten, beschermsymbolen enz. aangetroffen. Dergelijke “tijdkapsules”, de oudste zouden uit de 17de eeuw dateren, zijn een eerder modern verschijnsel (neoromantiek) en vormen een kuriositeit. Oorkonden werden niet in torenkogels bewaard, maar in daartoe bestemde kisten in raadhuizen en kastelen. De spits is immers een van de meest kwetsbare onderdelen van een toren: bliksem, brand, vocht, temperatuurschommelingen.

Turmkugel, Turmknauf, Turmknopf (D), makovice (CZ, lett.: papaverbol)

Torenkogel

Foto: torenbekroning bestaande uit de torenkogel en een dubbelarmig (patriarchaal) kruis. (Třebíč, Sint-Maartenskerk, het hijsen van een zwarte vlag op 18.12.2011 toen het overlijden van Václav Havel bekend raakte.)

Piet Schepens (2013)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s